ลิ้นอักเสบ
ลิ้นอักเสบ พบได้บ่อยใน ทุกคน ทุกเพศ(โดยบางสาเหตุพบในผู้ชายมากกว่าในผู้หญิง บางสาเหตุพบในผู้หญิงมากกว่าในผู้ชาย บางสาเหตุพบได้ใกล้เคียงกันทั้งผู้หญิงและผู้ชาย) ทุกวัย โดยไม่ขึ้นกับเชื้อชาติ ซึ่งมีรายงานพบลิ้นอักเสบได้ประมาณ 0.1-14.3% ของประชากรทั้งหมดทั่วโลก
- ผู้มีภาวะโลหิตจาง เช่น ขาดธาตุเหล็ก หรือจากมีภาวะเลือดออกในระบบทางเดินอาหาร หรือมีประจำเดือนผิดปกติ(เช่น เลือดประจำเดือนออกมาก หรือมีรอบเดือนสั้นกว่าปกติ) โรคออโตอิมมูน
- มีภาวะขาดอาหาร/ทุโภชนาการ ส่งผลให้ร่างกายขาดวิตามินต่างๆ เช่น วิตามินบี 2, วิตามินบี 3, วิตามิน บี9, วิตามินบี12 เช่น การกินแต่อาหารขยะ และกลุ่มผู้บริโภคมังสวิรัติที่บริโภคไม่ถูกวิธี
- การติดสุรา ส่งผลให้เกิดภาวะทุโภชนาการ
- ลิ้นได้รับสารก่อการระคายเคืองต่อเนื้อเยื้อลิ้นโดยตรง ส่งผลให้เซลล์เนื้อเยื่อลิ้นบาดเจ็บ/อักเสบ เช่น อาหารร้อนจัดอาหารรสจัด สุรา บุหรี่ ยาสีฟันบางชนิด น้ำยาบ้วนปากบางชนิด(เช่น ทีมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์)
- มีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำ เช่น ในโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว, โรคติดเชื้อเอชไอวี
- มีการติดเชื้อบางชนิดในร่างกาย เช่น แบคทีเรีย เชื้อไวรัส เชื้อรา โรคซิฟิลิส
- ภาวะปากคอแห้งมากจากขาดน้ำลาย เช่นจากกลุ่มอาการโจเกรน กลุ่มอาการเอสเอส โรคปากแห้งตาแห้ง
- ผลข้างเคียงจากยาบางชนิดที่ทำให้ ปาก คอ แห้งมาก เช่น ยาลดความดันโลหิตกลุ่ม Beta blocker หรือยาบางชนิดในกลุ่มยาขยายหลอดลม
- โรคต่างๆของระบบทางเดินอาหาร ที่สงผลถึงการดูดซึมสารอาหารต่างๆ เช่น ท้องเสียเรื้อรัง โรคCrohn disease
- โรคภูมิแพ้ โรคภูมิแพ้หูคอจมูก
ดูแลตนเองกรณีมีลิ้นอักเสบ
- การรักษาความสะอาดของลิ้นและช่องปากด้วยการแปรฟันอย่างน้อยวันละ 2ครั้งด้วยแปรงสีฟันที่มีขนอ่อนนุ่ม โดยใช้ยาสีฟันที่รสชาติไม่ก่อการระคายเคืองต่อลิ้น อาจร่วมกับการแปรงเบาๆบนลิ้นๆเพื่อกำจัดเศษอาหารหรือสารคัดหลั่งจากรอยโรค
- ดื่มน้ำสะอาดในแต่ละวันให้มากขึ้นเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นของช่องปาก อย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว เมื่อไม่มีโรคที่ต้องจำกัดน้ำดื่ม
- กินอาหารอ่อน หรืออาหารเหลว (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ประเภทอาหารทางการแพทย์) กินครั้งละน้อยๆ แต่ให้บ่อยขึ้น
- บ้วนปากด้วยน้ำเกลือเจือจาง หรือน้ำเปล่าสะอาด หลังการบริโภคทุกครั้ง
- รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน(สุขบัญญัติแห่งชาติ)
- ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆโดยเฉพาะก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- เลิกบุหรี่ เลิกสุรา
- กินยาแก้ปวด/เจ็บ Paracetamol กรณีมีอาการเจ็บลิ้นมาก
- พบแพทย์/ไปโรงพยาบาลกรณีอาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลตนเองแล้ว 7-10 วัน แต่ถ้าอาการเลวลง โดยเฉพาะกรณีมีลิ้นบวม ต้องรีบด่วนไปโรงพยาบาล ไม่ต้องรอจนถึง 7-10วัน และ*ถ้าลิ้นบวมมากจนส่งผลต่อการหายใจ ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
- ปฏิบัติตามแพทย์ พยาบาล แนะนำ
- กินยาต่างๆที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วน ถูกต้อง
- พบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัด